Vleermuizen in spouwmuur: wat betekent dat voor je woning?
De vleermuis is al langere tijd een beschermde diersoort, maar de afgelopen jaren is er steeds meer focus op vleermuizen in de spouwmuur. Sinds 2023 is duidelijk dat isoleren wanneer er vleermuizen in de spouwmuur zitten niet wettelijk toegestaan is en hier ook op gehandhaafd wordt. Je bent nu verplicht om een ecologisch onderzoek te doen voor je begint met de spouwmuur laten isoleren. Hoe duur zijn deze onderzoeken en wat is er nou zo speciaal aan die vleermuizen? Je leest het in dit artikel.
INHOUD
Vleermuizen in de spouwmuur: waarom kun je niet zomaar isoleren?
De spouwmuur isoleren is niet meer zo makkelijk als het eerst was. Veel dieren zoeken een verblijfplaats in deze lege ruimte tussen muren. Zodra de spouw wordt geïsoleerd, kunnen deze dieren vast komen te zitten en overlijden. Vaak wordt er vooral gecontroleerd op verschillende vleermuissoorten, omdat het wettelijk verboden is om hun verblijfplaats te vernietigen of verstoren, vooral tijdens de kraamperiode.
Vleermuizen zijn wettelijk beschermd: Wet natuurbescherming
De Wet Natuurbescherming heeft maatregelen die vele diersoorten moeten beschermen. Vleermuizen zijn hier onderdeel van, voor twee grote redenen. De vleermuis eet veel insecten, en als de vleermuizen weg zouden vallen, zullen er veel meer muggen, kevers, vliegen en meer overblijven. Dit zorgt voor veel overlast en een ongebalanceerd ecosysteem. De vleermuizen moeten verder in bescherming worden genomen omdat er de afgelopen jaren al een grote sterfte is geweest. Door de maatregelen hoopt de overheid de populatie weer te laten herstellen.
Waarom spouwmuren aantrekkelijk zijn voor vleermuizen
Spouwmuren bieden bescherming en beschutting voor vleermuizen. Dit is helemaal fijn in de kraamtijd, wanneer de jongen moeten worden beschermd, maar ook tijdens de winterslaap liggen de vleermuizen graag in de gevel. Via kieren en gaten komen ze de spouwmuur binnen, waarna ze de plekken in gebruik nemen tot ze deze weer verlaten in de herfst en vroege lente.
Mogelijke gevolgen van foutief isoleren
Ga je de spouwmuur isoleren terwijl de vleermuizen hier nog zitten? Dan zal je sowieso de uitgangen afdichten, waardoor de vleermuizen de spouwmuur niet meer kunnen verlaten. Erger nog is dat je de vleermuizen zelfs kunt doden, omdat ze vast komen te zitten in de parels of schuim. Wanneer er rekening gehouden wordt met de vleermuis en er op een diervriendelijke manier wordt geïsoleerd, kun je een hoop leed vermijden. Een isolatiebedrijf weet de juiste werkwijze voor natuurvriendelijk isoleren.

Kosten van vleermuis onderzoek in 2026
Er zijn verschillende soorten onderzoeken die je kunt laten doen voor je begint met de spouwmuurisolatie. Zo’n onderzoek kost minstens € 350, maar kan tot wel € 5.000 oplopen, afhankelijk van de methode die je moet gebruiken. In onderstaande tabel zie je de verschillende opties.
| Methode | Prijs | Tijdsduur | Uitleg |
|---|---|---|---|
| eDNA onderzoek | € 350 tot € 400 | 3 weken | Een monster van de spouwmuur wordt onderzocht op vleermuis DNA in een lab. |
| Keutelonderzoek | € 500 tot € 600 | 4 weken | Wanneer er keutels in de spouw zijn, kunnen de droge uitwerpselen worden onderzocht om te kijken of deze van vleermuizen zijn. |
| Compleet vleermuisprotocol | € 4.000 tot € 5.000 | 6 maanden | Dit ecologisch onderzoek bestaat uit langdurige observatie en inspecties om de aanwezigheid van vleermuizen uit te sluiten. |
| Vleermuisvrij maken spouw | € 300 tot € 400 | 5 dagen | Na vijf dagen zouden de vleermuizen een nieuwe verblijfplaats moeten hebben en is de woning natuurvrij. |
Hoe weet je of er vleermuizen in je spouw zitten?
Het is in sommige gevallen mogelijk om zelf te herkennen dat er vleermuizen verblijven in je spouwmuur. Vaak moet je dit wel bevestigen door middel van een onderzoek, omdat eventuele vleermuizen lastig van ratten en muizen te onderscheiden zijn als je ze niet direct ziet.
Herkenning: geluiden, vliegbewegingen en sporen
Hoor je piepen of krassen in de muur? Dan kan het zijn dat hier vleermuizen zitten, vooral als je deze geluiden in de schemering of de nacht hoort. De uitwerpselen kun je tegenkomen op vensterbanken, muren of bij openingen in de spouwmuur. Dit alles kan ook wijzen op de aanwezigheid van ratten of muizen, waardoor extra onderzoek belangrijk is. Twee kenmerken die wel specifiek op vleermuizen in de spouwmuur wijzen: donkere vlekken rondom openingen in muren en natuurlijk als je vleermuizen rond je woning ziet vliegen rondom zonsondergang.
eDNA-onderzoek: wanneer kun je dit gebruiken?
In 2025 is het gebruik van eDNA-onderzoek officieel goedgekeurd door de overheid. Hier zijn echter wel een paar uitzonderingen bij. Je mag dit DNA onderzoek alleen gebruiken wanneer je niet hoger woont dan een 4de verdieping. Ook is het de bedoeling dat er op de lange termijn door alle gemeenten een zogenoemd soortenmanagementplan wordt gemaakt, wat een plan van aanpak is voor isolatiewerkzaamheden en andere klussen om beschermde dieren te sparen.
Seizoenen: wanneer zijn vleermuizen aanwezig?
Bij natuurvriendelijk isoleren is het belangrijk om zeker te weten dat er geen vleermuizen aanwezig zijn. Je mag dan de spouwmuur isoleren tijdens bepaalde periodes in het jaar waarin de aanwezigheid van vleermuizen kan worden uitgesloten. In maart, augustus, september en oktober hebben de vleermuizen geen winterslaap en geen kraamperiode en weet je zeker dat eventuele bewoners van jouw spouwmuur na vijf dagen natuurvrij maken echt weg zijn. Omdat dit zo nauw luistert, is de spouwmuur zelf isoleren af te raden tenzij je helemaal zeker weet dat er geen vleermuizen zijn.
Je woning vleermuisvrij maken: wat is toegestaan?
In de meeste gevallen kun je een spouwmuur natuurvrij maken, al is dit afhankelijk van je gemeente of dit inderdaad is toegestaan. De spouwmuur wordt natuurvrij gemaakt door openingen naar de spouwmuur af te dekken met bepaalde flappen, waar een vleermuis wel door naar buiten kan, maar niet meer terug naar binnen. Hierbij worden ook alternatieve verblijfplaatsen in de buurt gemaakt voor de vleermuizen. Na vijf dagen zouden alle vleermuizen een keertje naar buiten moeten zijn gevlogen, en aangezien ze niet meer terug kunnen, een nieuwe verblijfplaats hebben gevonden.
Veelgestelde vragen
Zijn vleermuizen in een spouwmuur gevaarlijk voor mensen?
Mag ik zelf mijn woning vleermuisvrij maken?
Hoe groot is de kans dat vleermuizen terugkomen na natuurvriendelijk isoleren?
Vleermuizen in spouwmuur: laat experts het onderzoek uitvoeren
De spouwmuur natuurvrij maken is een belangrijke stap voor het isoleren. Je wilt natuurlijk geen dode vleermuizen op je geweten hebben, maar het kan ook flinke boetes opleveren om het nog erger te maken. Met onderstaande formulier kun je een vrijblijvend adviesgesprek aanvragen en deskundig advies krijgen om jouw spouwmuur zonder problemen te kunnen isoleren.